Sarajevo 2014
De uitbreiding van de EU met de Balkanlanden is een uitbreiding die rechtstreeks overeenstemt met de oorspronkelijke grondgedachte van het Europese integratieproces, dat men na de Tweede Wereldoorlog heeft gestart en waarvan het doel was om het opnieuw ontstaan van Europese oorlogen te voorkomen.
Op 28 juli 2014, in Sarajevo, hebben de Europese Unie en de Balkanlanden misschien een unieke kans om een einde te maken aan wat tot op heden een onafgemaakte klus blijft: het einde van de Europese burgeroorlogen. Het is immers in deze stad zelf, op 28 juli 1914, dat de dodelijke neerwaartse spiraal van de 20e-eeuwse Europese burgeroorlogen is ontstaan. Volgens het programma van Newropeans kan dit proces precies 100 jaar later in dezelfde stad worden stopgezet door te besluiten om alle Balkanlanden toe te laten tot de EU, en zo de Europese droom om alle vroegere Europese vijanden samen te brengen in één vreedzame politieke entiteit, te verwezenlijken.
De geschiedenis geeft ons nooit een tweede kans. Daarom zal Newropeans, in samenwerking met tal van organisaties en instellingen van de Europese Unie en de Balkanlanden, de volgende doelstelling gedurende de komende jaren systematisch benadrukken: “Sarajevo 2014: Een eeuw van Europese burgeroorlogen afsluiten door de Balkanlanden op 28 juli 2014 toe te laten tot de EU".
We richten ons op twee belangrijke doelen:
- Het houden van een trans-Europees referendum over de kwestie van de toelating van de Balkanlanden bij de volgende verkiezingen van het Europees Parlement in juni 2014.
- Een historische viering van deze uitbreiding in Sarajevo op 28 juli 2014. Bij deze gelegenheid vieren we ook het einde van een eeuw van Europese burgeroorlogen, met de nadruk op de grondgedachte van de hele Europese onderneming.
Natuurlijk is de weg naar Sarajevo 2014 geplaveid met obstakels. Maar wij denken dat we die stuk voor stuk kunnen overwinnen als mensen aan beide kanten, binnen de EU en in de Balkanlanden, besluiten zich in te zetten om dit politieke plan ten uitvoer te brengen. We weten dat deze mensen bestaan. In de komende maanden zullen we proberen degenen samen te brengen die zich herkennen in de volgende punten betreffende de huidige situatie in de relatie tussen de EU en de Balkanlanden.
- Een totaal gebrek aan politieke ambitie van de EU ten aanzien van de Balkanlanden, wat een rechtstreekse bedreiging is voor het vermogen van de jonge generatie om dit gebied van zijn gewelddadige verleden te bevrijden. Zonder de heldere boodschap dat ze hun toekomst delen met die van de rest van de Europese jeugd, zijn ze niet in staat zich met succes te verzetten tegen hun nationalistische leiders en partijen. Het enige dat de EU tot nu toe heeft gedaan, is laten zien dat ze de NAVO in militair opzicht kan vervangen om de zeer instabiele vrede in dit gebied te bewaren. Troepen, adviseurs en geld sturen is echter geen langetermijnpolitiek, hoewel de EU van plan lijkt hier eindeloos mee door te blijven gaan, tenminste als men kijkt naar het gebrek aan langetermijnprojecten voor de Balkanlanden.
- Het huidige gebrek aan politieke steun voor de EU, dat rechtstreeks verbonden is met het onvermogen van haar leiders om de historische uitdagingen waarmee ze worden geconfronteerd, aan te gaan. Door dappere beslissingen te nemen om uit historische impasses te komen, kan de EU haar oorspronkelijke karakter waarmaken, namelijk een middel zijn om de Europeanen de mogelijkheid te bieden om samen problemen op te lossen die ze niet afzonderlijk kunnen verhelpen. Door de kwestie van de uitbreiding met de Balkanlanden aan te pakken, verbindt de EU de beginselen van het Europese proces (vroegere Europese vijanden bijeenbrengen) met een hedendaagse kwestie (de diverse Balkanlanden op vreedzame wijze tot één geheel maken).
- Het is mogelijk om deze uitbreiding van de EU met de Balkanlanden aan de publieke opinie in de EU te ‘verkopen’. In tegenstelling tot wat de meeste EU-politici en -instellingen denken, is het mogelijk om de toevoeging van de Balkanlanden aan de EU te ‘verkopen’ aan de meerderheid van de Europese burgers, omdat deze regio de enige argumenten belichaamt die de kiezers nog kunnen overtuigen om deze nieuwe uitbreiding te ondersteunen: de opinie ten aanzien van deze dergelijke kwestie wordt namelijk helemaal niet gevormd binnen de Europese publieke opinie (en dus is alles mogelijk). In tegenstelling tot wat betreft Turkije of de Oekraïne bestaat er geen samenhangende, georganiseerde tegenstand tegen de toelating van de Balkanlanden. De redenen waarom deze landen erbij zouden moeten horen zijn eenvoudig te begrijpen en het betreffen bovendien zeer doeltreffende argumenten.
In wezen zijn er twee hoofdargumenten:
A. De Balkanlanden zijn nu al een groot probleem voor de EU en zullen dit in de toekomst ook blijven. Daarom is de enige vraag die de Europese Unie moet beantwoorden, de vraag of ze het probleem van de Balkanlanden intern of extern wil aanpakken.
B. De toelating van de Balkanlanden heeft geen invloed op het interne of externe strategische evenwicht van de EU. Deze landen bevinden zich al binnen de Europese grenzen en hun totale bevolking is beperkt (ongeveer 25 miljoen mensen). Het is dus een ander geval dan de Oekraïne of Turkije, waarvan de toelating de EU en haar relaties met haar geopolitieke omgeving grondig zouden veranderen.
Daarom blijven er maar twee keuzemogelijkheden voor de EU over:
Ofwel, de situatie blijft zoals die is: er wordt geen enkele duidelijke keuze gemaakt, er wordt gesproken over een eventuele toelating, maar alleen op individuele basis met elk land apart, zonder enige termijn of heldere procedure. Intussen blijft men handelen volgens de status quo die het resultaat is van het Verdrag van Dayton. Door zo te handelen beperkt de EU de invloed van alle krachten die levensvatbare democratieën en vreedzame relaties in de regio willen stichten, omdat het nu de (vaak antidemocratische) nationalistische machten zijn die de kwetsbare vrede moeten bewaren. Kortom, om de vrede op korte termijn te bewaren, moet ze machten ondersteunen die zich verzetten tegen de doelstellingen voor vrede en democratie voor het gebied op lange termijn. Tactieken in plaats van strategie: een goede weerspiegeling van de politieke lijn die de EU vandaag de dag volgt.
Ofwel, de EU kiest ervoor om een duidelijk beleid te implementeren door in hoofdzaak drie beslissingen te nemen:
- De EU houdt zich bezig met de regio als geheel. Hoewel elk land zijn eigen doelstellingen heeft, is elk land eveneens afhankelijk van de resultaten van zijn buurlanden. Vanaf het begin van de toelatingsprocedure moet er daarom Europese solidariteit worden betracht, in het bijzonder in deze regio. We weten allemaal dat de uitbreidingen uiteindelijk een politieke kwestie zijn, die in essentie worden beheerd als ‘big bangs’ zoals bij de laatste uitbreidingen het geval was.
- De EU stelt een precieze agenda met een symbolische datum vast, 28 juli 2014, en een symbolische plaats waar de toelatingsceremonie voor alle betrokken landen zal plaatsvinden, namelijk Sarajevo.
- De EU belooft plechtig alles in het werk te stellen om haar burgers te overtuigen de Balkanlanden op deze datum binnen de EU te aanvaarden en organiseert een referendum over de toelating van de Balkanlanden ter gelegenheid van de Europese verkiezingen van 2014.
Voor Newropeans en voor veel andere partnerorganisaties is het duidelijk wat er gedaan moet worden. Aan het werk, zodat we op 28 juli 2014 in Sarajevo samen de toetreding van de Balkanlanden tot de EU kunnen vieren. Zodat we een punt achter een eeuw van Europese burgeroorlogen kunnen zetten!